آیین نامه کمیسیون‌ها

شرح وظایف و آیین نامه داخلی کمیسیون‌ها مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم

مقدمه:

پیشرفت و تعالی روزافزون مجمع مرهون کمیسیون‌های فعال و پویاست. کمیسیون‌ها در حقیقت اتاق فکرهای متعددی هستندکه با بهره گیری از ظرفیت بالای نمایندگان محترم در تخصص‌ها و گرایش‌های گوناگون در راستای تحقق اهداف عالی مجمع تشکیل می‌شوند.

از آنجا که فعالیت منسجم، هدفمند و مؤثر کمیسیون‌ها نیازمند تبیین شرح وظایف کمیسیون‌هاست و طبق تبصره ۲ ماده ۳۱ اساسنامه مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم مصوّب جامعه محترم مدرسین؛ شرح وظایف و مقررات کمیسیون‌ها بر اساس آیین نامه داخلی کمیسیون‌‌ها تعیین می‌گردد. شرح وظایف و آیین نامه داخلی کمیسیون ها به شرح زیر است.

 

فصل اول: اهداف و کلیات

اهداف تشکیل کمیسیون‌ها:

ماده ۱- تهیه و تدوین و ارائه طرحها و پیشنهادات به منظور دست‌یابی به اهداف تعیین شده در فصل دوم اساسنامه مجمع.

ماده ۲- بررسی، اصلاح، تکمیل طرح‌ها و پیشنهادات واصله.

کلیات:

ماده ۳- براساس ماده ۲۸ اساسنامه مجمع، جهت نیل به اهداف و انجام وظایف مجمع کمیسیون‌هایی برای ارائه و بررسی طرح‌ها شامل کمیسیون‌های دائمی، موقت و ویژه تشکیل می‌شود.

ماده ۴- براساس ماده ۳۱ اساسنامه کمیسیونهای دائمی عبارتنداز: ۱- کمیسیون تشکیلات و مدیریت.           ۲- کمیسیون آموزش. ۳- کمیسیون اخلاق و تربیت. ۴- کمیسیون تبلیغات. ۵- کمیسیون تحقیقات علمی.         ۶- کمیسیون تحقیق و بررسی. ۷- کمیسیون گزینش و جذب. ۸- کمیسیون بسیج و آمادگی دفاعی. ۹- کمیسیون مالی و اقتصادی. ۱۰- کمیسیون حوزه و دانشگاه. ۱۱- کمیسیون پیگیری رهنمودهای مقام معظم رهبری(مدظله العالی) و مراجع عظام تقلید. ۱۲-کمیسیون طرح و برنامه. ۱۳- کمیسیون سیاسی.

ماده ۵- کمیسیون‌های موقت و ویژه، در موارد نیاز، به پیشنهاد هیأت رئیسه یا بیست نفر از نمایندگان با تصویب مجمع عمومی تشکیل می‌گردد. (ماده ۲۹ اساسنامه)

ماده ۶- کمیسیون‌های ویژه برای بررسی مسائل حساس و فوق العاده مهم تشکیل می‌شود و کلیه اعضای آن از طرف مجمع عمومی انتخاب می‌شوند. (ماده۳۰اساسنامه)

ماده ۷- اعضاء کمیسیون سیاسی را هیأت رئیسه و مسؤولان کمیسیون‌های دائمی، موقت و ویژه تشکیل می‌دهند.

 

فصل دوم: وظایف و اختیارات کمیسیون‌ها

ماده ۸- بررسی و تصویب پیشنهادات و طرحهایی که از سوی هیأت رئیسه به کمیسیون ارجاع شده است (ماده ۳۳ آیین نامه)

ماده ۹- کمیسیون‌ها می‌توانند طرح های پیشنهادی و موضوعات و ایده هایی را برای در دستور قرار گرفتن کمیسیون به هیأت رئیسه مجمع پیشنهاد دهند.

ماده ۱۰- براساس ماده ۳۶ آئین نامه مجمع طرح‌ها و پیشنهادات تصویب شده در کمیسیون به هیأت رئیسه مجمع ارسال و پیگیری آن بر عهده هیأت رئیسه کمیسیون است.

ماده ۱۱- کمیسیون ها موظفند هر بخش از طرح یا پیشنهادی که دارای جهات مختلف است و از هیأت رئیسه مجمع با رعایت تناسب موضوع ارجاع شده، بررسی نمایند.

  • تبصره ۱: مدّت زمان بررسی چنین طرح‌هایی در کمیسیون‌ها ۲۰ روز است که با درخواست کمیسیون و موافقت هیأت رئیسه حداکثر به مدت ۱۰روز قابل تمدید است.
  • تبصره ۲: جمع‌بندی نهایی طرح هایی که دارای جهات مختلف می‌باشند، توسط روسای کمیسیون‌های مربوط و هیأت رئیسه مجمع انجام می‌گیرد.

ماده ۱۲- حضور هیأت رئیسه کمیسیون در جلسه مشترک با هیأت رئیسه مجمع برای توافق نهایی نسبت به نقطه نظرات هیأت رئیسه الزامی است در صورتی که توافق حاصل نشود مصوبه کمیسیون در دستور مجمع عمومی قرار  می‌گیرد.

ماده ۱۳- مخبر یا نماینده کمیسیونی که طرحی را بررسی و تصویب کرده و در دستور کار مجمع عمومی قرار گرفته است می‌تواند در آغاز بررسی آن  به مدت ۱۵ دقیقه طرح مربوطه را توضیح و در پایان بیانات موافقین و مخالفین نیز، به مدت ۵ دقیقه از طرح یاد شده دفاع نماید.

ماده ۱۴- ارائه گزارش از فعالیت‌ها و عملکردهای هر کمیسیون در مجمع عمومی به عهده رئیس آن کمیسیون می‌باشد.

ماده ۱۵- کمیسیون‌ها می‌توانند برای استفاده از نظر کارشناسی، از کارشناسان خارج از مجمع با اطلاع رئیس مجمع دعوت به عمل آورند.

ماده ۱۶- هیأت رئیسه کمیسیون می‌تواند از نمایندگانی که عضو کمیسیون نیستند به منظور استفاده از نظرات یا شرکت در مذاکرات بدون داشتن حق رأی دعوت به عمل آورد.

فصل سوم : نحوه تشکیل و انتخاب اعضاء کمیسیون‌ها

ماده ۱۷- هیأت رئیسه موظف است به منظور دست یابی به اهداف تعیین شده در فصل دوم اساسنامه با استناد به ماده۲۰ اساسنامه، حداکثر ظرف مدت یک ماه اعضای کمیسیون ها را بر حسب سوابق، تخصص و اولویّت تعیین شده توسط نماینده، مشخص و به مجمع عمومی اعلام نماید. (ماده۱۱ آئین نامه مجمع عمومی)

ماده ۱۸- تعداد اعضای هر کمیسیون حدّاقل۷% از کل نمایندگان منتخب می‌باشد.

  • تبصره- در صورتی که کمیسیونی متقاضی کافی نداشته باشد، هیأت رئیسه می‌تواندبا توجه به مفاد ماده ۱۱ آئین نامه مجمع نسبت به تکمیل آن اقدام نماید.

ماده ۱۹- هریک از نمایندگان ملزم به عضویت در یکی از کمیسیون های دائمی هستند. ( ماده ۱۳ آئین نامه)

  • تبصره – اعضای هیأت رئیسه مجمع نمی‌توانند عضو کمیسیون های دائمی باشند. (تبصره ماده۱۳آئین نامه)

ماده ۲۰- هر نماینده می‌تواند بدون داشتن حق رأی، در بیش از یک کمیسیون عضویت داشته باشد.

  • تبصره- هر نماینده می‌تواند علاوه بر عضویت در کمیسیون‌های دائمی در یکی از کمیسیون‌های ویژه و غیر دائمی با حق رأی عضو باشد. (ماده۱۴ آئین نامه)

ماده ۲۱- دوره کمیسیون ها یک ساله است و انتخاب اعضای کمیسیون ها هر سال تجدید خواهد شد. (در جلسه مجمع عمومی مورخ ۸/۱۱/۹۳ دوره کمیسیون ها از دو سال به یک سال تقلیل یافت).

  • تبصره – تغییر عضویت در کمیسیون‌ها منوط به درخواست کتبی، مستدل و مشروط به از نصاب نیفتادن کمیسیون و موافقت هیأت رئیسه می‌باشد. (ماده ۱۵ آئین نامه)

 

فصل چهارم: انتخاب هیأت رئیسه کمیسیون‌ها

ماده ۲۲- هر کمیسیون دارای هیأت رئیسه مرکب از رئیس، نائب رئیس، منشی و مخبر خواهد بود.

ماده ۲۳- پس از انتخاب اعضاء کمیسیون‌ها، هر کمیسیون به ریاست مسن ترین عضو با حضور حداقل دوسوم اعضا خود تشکیل می شود و از میان اعضاء حاضر با رأی مخفی، رئیس و نائب رئیس، منشی و مخبر با اکثریت مطلق به مدت یک سال انتخاب میگردند. (در مجمع عمومی ۸/۱۱/۹۳ مدت دو سال به یک سال تقلیل یافت).

ماده ۲۴- در صورتی که در انتخابات اعضای هیأت رئیسه، اکثریت لازم حاصل نشود. انتخابات مجدد بین دو نفری که بیشترین آراء را دارند برگزار می شود. نصاب در این مرحله اکثریت نسبی خواهد بود در صورت تکرار تساوی آراء بر اساس قرعه انتخاب می‌شود.

ماده ۲۵- انجام مقدمات از قبیل تهیه برگه های اخذ رأی و برگزاری انتخابات با حضور نماینده هیأت رئیسه به عهده دبیرخانه می باشد.

 

فصل پنجم: آئین نامه اجرایی کمیسیون ها

ماده ۲۶- جلسات کمیسیون‌ها با حضور اکثریت مطلق (نصف + یک) اعضاء رسمیت می‌یابد و مصوبات آن با رأی موافق اکثریت حاضرین معتبر خواهد بود. (در جلسه مجمع عمومی مورخ ۸/۱۱/۹۳ رسمیت جلسه از دو سوم به اکثریت مطلق تغییر یافت).

ماده ۲۷- حداقل جلسات کمیسیون‌ها هر دو هفته یک جلسه است. (در جلسه مجمع عمومی مورخ ۲۹/۱۱/۹۳ از یک هفته به دو هفته تغییر یافت).

ماده ۲۸- جلسات فوق العاده با درخواست رئیس کمیسیون یا ۵ نفر از اعضاء و تصویب اکثریت تشکیل می‌گردد.

ماده ۲۹- مدت زمان هر جلسه حداقل یک ساعت و سی دقیقه می‌باشد و افزایش آن با  توافق اکثریت اعضاء حاضر خواهد بود.

ماده ۳۰- دعوت از اعضاء کمیسیون باید حداقل ۴۸ ساعت پیش از زمان برگزاری جلسه صورت گیرد.

ماده ۳۱- دعوت از اعضاء جلسه و ابلاغ دستور جلسه از وظایف منشی است.

ماده ۳۲- تعیین محل تشکیل جلسات کمیسیون‌ها در شهر مقدس قم در غیر مجمع با توافق اعضاء و در خارج از قم علاوه بر توافق اکثریت اعضاء با هماهنگی هیأت رئیسه خواهد بود.

ماده ۳۳- هماهنگی مکان و پذیرایی جلسات کمیسیون بر عهده منشی است که از طریق دبیرخانه انجام می‌شود.

ماده ۳۴- تشکیل جلسات و رعایت ترتیب مذاکرات و اجرای آیین نامه و حفظ نظم جلسه به عهده رئیس کمیسیون و در غیاب او به عهده نائب رئیس است.

ماده ۳۵- نسخه ای از طرح‌های پیشنهادی و طرح‌های مصوب در کمیسیون‌ها و مجمع عمومی در سابقه کمیسیون مربوط، در دبیرخانه مجمع نگهداری می‌شود.

ماده ۳۶- هیأت رئیسه هر کمیسیون موظف است طرح‌ها و پیشنهاداتی که از طرف هیأت رئیسه مجمع به آن کمیسیون ارجاع داده شده ۴۸ ساعت پیش از آنکه در دستور کار کمیسیون قرار گیرد را در اختیار اعضای کمیسیون مربوط بگذارند.

ماده ۳۷- صورتجلسه کامل مذاکرات هر جلسه و مصوبات آن توسط منشی کمیسیون ثبت و پس از امضای حاضرین به دبیر خانه تحویل داده می‌شود.

ماده ۳۸- در صورتی که مذاکرات کمیسیون درباره طرح یا پیشنهادی از حد معمول فراتر رود، رئیس یا ۳ نفر از اعضای‌کمیسیون‌می‌توانندپیشنهادکفایت‌مذاکرات رابدهند که در این صورت کفایت مذاکرات به رأی گذاشته می‌شود.

ماده ۳۹- هر طرح یا پیشنهادی که به کمیسیون ارجاع می‌شود باید در مدتی که از طرف هیأت رئیسه مجمع معین و اعلام می‌گردد، بررسی و نتیجه آن به  هیأت رئیسه مجمع گزارش شود.

  • تبصره۱- مدت زمانی را که هیأت رئیسه برای بررسی اعلام می نماید، نباید بیش از سه ماه باشد.
  • تبصره ۲- درباره طرح‌هایی که بررسی آن نیازمند کارشناسی بیشتر باشد با موافقت هیأت رئیسه به مدت یک ماه دیگر قابل تمدید است.
  • تبصره ۳- در صورتی که طرح های ارجاع شده در زمان مقرر در کمیسیون‌ها تصویب نشود طراحان می‌توانند از هیأت رئیسه بخواهند بررسی آن را به مجمع عمومی واگذار نماید.

ماده ۴۰- کمیسیون‌ها نمی‌توانند طرح‌های ارجاع شده از هیأت رئیسه مجمع را مسکوت بگذارند و یا از دستور کار خارج کنند.

  • تبصره: پیشنهاد مسکوت ماندن طرح‌ها و پیشنهادات باید به صورت کتبی با ذکر دلایل موجه پس از تصویب در کمیسیون‌ها به هیأت رئیسه مجمع ارسال شود تا در صورت موافقت، طرح به مدت ۶ ماه مسکوت و یا از دستور خارج ‌شود.

ماده ۴۱- نحوه رأی‌گیری در جلسات با بالا بردن دست می‌باشد و در صورت صلاحدید رئیس کمیسیون و یا با درخواست یک سوم اعضاء می‌تواند به صورت کتبی باشد.

ماده ۴۲- هیأت رئیسه کمیسیون‌ها باید پیشنهادات اعضای کمیسیون‌ها را به ترتیب اولویت در دستور کار کمیسیون قرار دهند.

ماده ۴۳- درباره مواد و تبصره‌های طرح‌ها و پیشنهادات در کمیسیون دو نفر به عنوان موافق و دو نفر به عنوان مخالف می‌توانند هر کدام به مدت ۵ دقیقه اظهار نظر نمایند.

  • تبصره ۱- ارائه دهندگان پیشنهاد حذف، اضافه و اصلاحی می‌توانند قبل و یا بعد از صحبت موافقین و مخالفین از پیشنهاد خود به مدت ۵ دقیقه دفاع نمایند.
  • تبصره ۲-  ثبت نام و تعیین نوبت اظهار نظر در کمیسیون‌ها به عهده منشی جلسه می‌باشند.

ماده ۴۴- منشی کمیسیون موظف است حضور و غیاب اعضاء را در دفتر ثبت مذاکرات و مصوبات کمیسون ثبت نماید و در اختیار دبیرخانه قرار دهد.

 

فصل ششم:  آئین نامه انضباطی کمیسیون‌ها

ماده ۴۵- حضور به موقع اعضاء کمیسیون‌ها در جلسات الزامی است.

  • تبصره ۱- در صورت تأخیر بیش از ۵ دقیقه تا ۱۵ دقیقه در ابتدای جلسه تأخیر منظور شده و بیش از آن غیبت محسوب می‌گردد.
  • تبصره ۲- تشخیص غیبت موجه و غیر موجه با هیأت رئیسه کمیسیون می‌باشد.

ماده ۴۶- در صورتی که هر یک از اعضای کمیسیون عذر موجهی برای عدم حضور در جلسه داشته باشند، باید ۲۴ ساعت قبل به اطلاع منشی برساند تا جلسه از نصاب نیفتد.

ماده ۴۷- آمار حضور و غیاب اعضاء کمیسیون‌ها در پرونده کارگزینی آنان ثبت می‌گردد.

  • تبصره ۱- در صورتی که هر یک از اعضای کمیسیون در طول یک سال سه جلسه متوالی و یا ۵ جلسه متناوب غیبت غیرموجه داشته باشند توسط هیأت رئیسه مجمع به وی تذکر کتبی و در پرونده وی درج می‌گردد و در صورت استمرار به واحد تهذیب ارجاع خواهد شد.
  • تبصره ۲- در صورت ادامه غیبت، هیأت رئیسه مجمع با بررسی گزارشات هیأت رئیسه کمیسیون و واحد تهذیب نماینده مذکور را به عنوان نماینده مستعفی به هیأت نظارت جامعه مدرسین معرفی خواهد کرد.
  • تبصره ۳- اگر غیبت‌های موجه اعضاء کمیسیون‌ها نیز به ۱۰ جلسه در سال برسد، به تشخیص و توسط هیأت رئیسه مجمع، ناتوان در انجام وظایف نمایندگی اعلام و فرایند تبصره۲ درباره ایشان  اعمال خواهد شد.

این شرح وظایف و آئین نامه انضباطی کمیسیون‌ها (به جز کمیسیون سیاسی) با ۴۶ ماده و ۱۸ تبصره در تاریخ ۱۳۹۸/۲/۸ در واحد تدوین و اصلاح طرح‌ها و آئین نامه‌ها تهیه و تدوین گردید و در تاریخ ۱۳۹۳/۲/۲۰ در هیأت رئیسه بررسی و نهایتاً بر اساس مصوبه مجمع عمومی در جلسه کمیسیون سیاسی در تاریخ ۱۳۹۳/۶/۱۷ با ۴۷ ماده و ۱۷ تبصره به تصویب رسید.